Korekta tekstu online. Jakie oprogramowanie wspierające korektę tekstu wybrać?

Korekta tekstu online. Jakie oprogramowanie wspierające korektę tekstu wybrać?

Czy dzisiaj łatwiej, czy trudniej pisać poprawnie?

Odpowiedź na pytanie o to, czy dzisiaj łatwiej, czy trudniej pisać poprawnie, nie jest oczywista. Z jednej strony – mamy współcześnie sporo udogodnień, które upraszczają bezbłędne pisanie, z drugiej strony – te same udogodnienia nierzadko zapędzają nas w kozi róg.

Czasem bywa łatwiej

I tak z jednej strony to, że aktualnie większość czynności, w tym pisanie, wykonujemy drogą komputerową i internetową, powoduje, że nasze braki w zakresie wiedzy o języku nie są aż tak widoczne. Kiedy piszemy esemesy, możemy liczyć na podpowiedzi słownika T9. Podobne podpowiedzi pojawiają się na popularnych portalach społecznościowych takich jak Facebook czy na skrzynkach mailowych. Kiedy popełnimy jakiś błąd, zostaje on podkreślony na czerwono. Najczęściej wystarczy kliknąć w niepoprawny wyraz prawnym przyciskiem myszki i wybrać jedną z kilku podpowiedzi wskazanych przez serwis, klikając tym razem w lewy przycisk. W teorii – nic prostszego. W praktyce – nic bardziej mylnego… I tu warto przedstawić drugą stronę medalu.

Częściej bywa trudniej

Opisane powyżej podpowiedzi w zdecydowanej większości uspokajają szeroko pojętych twórców tekstów. Uspokojenie to jest wynikiem myślenia, że jeśli się pomylimy, otrzymamy informację zwrotną w postaci podkreślania danego wyrazu na czerwono, szybko na to zareagujemy i gotowe. Wniosek jest jeden – niczego nie musimy sprawdzać, bo komputer zrobi to za nas. Rzeczywistość nie jest taka kolorowa. Wyżej wymienione „podpowiadacze” nie są w stanie wyłapać ogromu błędów, które z kolei, na nasze nieszczęście, mogą być łatwo zauważalne przez adresata tekstu. Konkretne przykłady błędów, których nie zauważa ani słownik T9, ani Facebook, ani żadna skrzynka mailowa zostały podane poniżej. Na marginesie – warto zwrócić uwagę na to, że w artykule w ogóle nie będziemy rozważać sytuacji, w której zostajemy sam na sam z kartką papieru i długopisem. To temat na zupełnie inny artykuł.

Pułapki korekty online, w które łatwo można wpaść

Jak zostało powiedziane powyżej, powszechnie znane korekty internetowe (słownik T9, Facebook, skrzynki mailowe), a także komputerowe (Microsoft Word) są zawodne. Jak to jest możliwe? Najlepiej wyjaśnić to na konkretnych przykładach.

Przykład 1) Pisownia łączna

Zdecydowana większość korektorów nie poprawia błędów pisowni rozdzielnej tam, gdzie bezwzględnie powinno się zastosować pisownię łączną. Mogą to być na przykład następujące błędy:

  • nie wyrzucanie (zamiast poprawnej formy „niewyrzucanie”),
  • nie miły (zamiast poprawnej formy „niemiły”),
  • na prawdę (zamiast poprawnej formy „naprawdę”),
  • ponad to (zamiast poprawnej formy „ponadto”).

Przykład 2) Pleonazmy

Powszechnie znane korektory nie dostrzegają także błędów będących pleonazmami, czyli błędów językowych potocznie nazywanych „masłem maślanym”, gdzie występuje niepoprawna relacja nadrzędno-podrzędna (wyraz podrzędny jest zbędny). Przykładami mogą być następujące konstrukcje:

  • mimika twarzy (zamiast „mimika” bądź „ruchy twarzy”),
  • wracać z powrotem (zamiast „wracać” bądź „pójść z powrotem”),
  • okres czasu (zamiast „okres” bądź „czas”),
  • krótka wzmianka (zamiast „wzmianka” bądź „krótka informacja”).

Przykład 3) Tautologie

Podobnie jak w przypadku pleonazmów jest z tautologiami. Tautologie to równie często pojawiające się błędy językowe, nazywane „masłem maślanym”, polegające na zestawieniu ze sobą dwóch wyrazów o relacji współrzędnej. Popularne korektory po prostu ich nie widzą. Są to konstrukcje takie jak:

  • geneza i pochodzenie (zamiast albo „geneza”, albo „pochodzenie”),
  • ranga i znaczenie (zamiast albo „ranga”, albo „znaczenie”),
  • bardziej milszy (zamiast „milszy” bądź „bardziej miły”),
  • bardziej nowocześniejszy (zamiast „nowocześniejszy” bądź „bardziej nowoczesny”).

Przykład 4) Kontaminacje

Nie inaczej jest z kontaminacjami, czyli z błędnymi konstrukcjami tworzonymi z dwóch bądź większej liczby poprawnych konstrukcji. One również „umykają” korektorom. Przykładami kontaminacji mogą być:

  • w każdym bądź razie (od „w każdym razie” i „bądź co bądź”),
  • odnieść porażkę (od „odnieść zwycięstwo” i „ponieść porażkę”),
  • przywiązywać uwagę (od „przywiązywać wagę” i „zwracać uwagę”),
  • wyrządzać straty (od „wyrządzać krzywdę” i „powodować straty”).

Przykład 5) Inne błędy językowe

Pleonazmy, tautologie i kontaminacje to tylko wierzchołek góry lodowej w postaci błędów językowych (i nie tylko!) niewidzianych przez znane oprogramowania służące sprawdzaniu pisowni. Korektory lekceważą także następujące błędy:

  • za wyjątkiem (zamiast „z wyjątkiem”),
  • pod rząd (zamiast „z rzędu”),
  • iść po najmniejszej linii oporu (zamiast „iść po linii najmniejszego oporu”),
  • ciężki orzech do zgryzienia (zamiast „twardy orzech do zgryzienia”).

Jak to więc jest z tym sprawdzaniem pisowni?

Powszechnie oferowane sprawdzanie pisowni polega tak naprawdę wyłącznie na niepodkreślaniu wyrazów, które istnieją w bazie jakiegoś portalu czy programu i podkreślaniu wyrazów, których w niej nie ma. Ot, cała filozofia. Znane korektory nie biorą pod uwagę konstrukcji pleonastycznych, tautologicznych, kontaminacji językowych, rusycyzmów i innych błędów językowych. Nie zwracają także uwagi na wyrazy, które powinno się zapisywać łącznie, a zostały zapisane oddzielnie (jeśli oczywiście obie formy zapisane oddzielnie funkcjonują w języku). O sprawdzaniu błędów rzeczowych, czyli inaczej merytorycznych (związanych tym razem nie z brakami wiedzy językowej twórcy tekstu, a z brakami jego wiedzy jako takiej) w ogóle nie ma nawet co marzyć…

KorektorTekstu.pl – nowoczesne oprogramowanie do poprawiania błędów

Aktualnie rynek nie oferuje idealnego narzędzia służącego do sprawdzania tekstów pod względem ich poprawności językowej. Są jednak oprogramowania lepsze i gorsze. Bez wątpienia, do pierwszych wymienionych (które w związku z tym faktem warto przetestować) zaliczyć można narzędzie do sprawdzania pisowni dostępne w serwisie Korektor Tekstu. Można je znaleźć pod tym linkiem: https://www.korektortekstu.pl/narzedzia/sprawdzanie-pisowni. Czym to narzędzie różni się od znanych, dalekich od ideału rozwiązań? Przede wszystkim tym, że uwzględnia błędy językowe w postaci pleonazmów, tautologii i kontaminacji, a także – uwaga – błędy merytoryczne! Poniżej znajdują się na to dowody, czyli przykłady błędów wskazanych przez opisywane narzędzie.

Przykład 1) Pleonazmy

Wprowadzamy wyrażenie: cofać do tyłu

Korektor Tekstu informuje nas, że: To wyrażenie to pleonazm. Wyraz „cofać” oznacza „poruszać się w tył”. Proponuje zmianę własnym tekstem, co nie jest trudne, bo korektor udzielił nam już podpowiedzi.

Wniosek: Korektor znalazł błąd językowy – pleonazm.

Przykład 2) Tautologie

Wprowadzamy sformułowanie: poprawa i polepszenie

Korektor Tekstu informuje nas, że: Poszczególne wyrazy w tym wyrażeniu powtarzają swoje znaczenie. Proponuje zmianę własnym tekstem, co nie jest trudne, bo korektor udzielił nam już podpowiedzi.

Wniosek: Korektor znalazł błąd językowy – tautologię.

Przykład 3) Błędy wynikające z doświadczeń i umów kulturowych

Wprowadzamy zdanie: Michał wyszedł za maż przed trzydziestką.

Korektor Tekstu informuje nas, że: Mężczyźni nie wychodzą za mąż, tylko się żenią. Proponuje zmianę wyrażenia „wyszedł za mąż” na „ożenił się”.

Wniosek: Korektor znalazł błąd wynikający z doświadczeń i umów kulturowych.

Przykład 4) Błędy wynikające z mylenia ze sobą wyrazów podobnych w zapisie

Wprowadzamy sformułowanie: zbalansowana dieta

Korektor Tekstu informuje nas, że: Dieta może być zbilansowana, a nie zbalansowana. Proponuje zamianę wyrazu „zbalansowana” na „zbilansowana”.

Wniosek: Korektor zorientował się, że epitetem dopasowywanym do wyrazu „dieta” jest zazwyczaj wyraz „zbilansowana” i dał o tym znać użytkownikowi.

Przykład 5) Błędy merytoryczne

Wprowadzamy zdanie: Piękny pokaz jelenich rogów.

Korektor Tekstu informuje nas, że: Zwierzęta z rodziny jeleniowatych nie mają rogów, tylko poroża. Proponuje poprawę wyrazu „rogi” na „poroża”.

Wniosek: Korektor znalazł błąd merytoryczny.

A co z typowymi błędami, które są wyłapywane przez powszechnie znane oprogramowania? Jak radzi sobie z nimi Korektor Tekstu?

O typowych błędach, które są wyłapywane przez powszechnie znane oprogramowania, twórcy Korektora Tekstu, rzecz jasna, również nie zapomnieli. Przykłady poprawiania przez program typowych błędów znajdują się poniżej.

Przykład 1) Powtórzenia

Wprowadzamy zdanie: Lubię Tomka Tomka.

Korektor Tekstu informuje nas, że: Wyraz „Tomka” został powtórzony.

Przykład 2) Literówki

Wprowadzamy wyraz: ponarańcza

Korektor Tekstu informuje nas, że: Prawdopodobna jest literówka. Podpowiada dwa wyrazy podobne do wprowadzonego, z czego pierwszym jest wyraz „pomarańcza”, o który chodziło.

Przykład 3) Błędy ortograficzne

Wprowadzamy wyraz: krutko

Korektor Tekstu informuje nas, że: Wprowadzony wyraz nie został rozpoznany. Podpowiada pięć wyrazów podobnych do wprowadzonego, z czego pierwszym jest wyraz „krótko”, o który chodziło.

Przykład 4) Błędy językowe

Wprowadzamy zdanie: Poślizgłam się i złamałam nogę.

Korektor Tekstu informuje nas, że: Popełniono błąd. Proponuje zmianę wyrazu na „poślizgnęłam”.

Przykład 5) Pisownia rozdzielna

Wprowadzamy formę: bezemnie

Korektor Tekstu informuje nas, że: Ten wyraz powinno pisać się oddzielnie.

Korektor Tekstu – dlaczego jeszcze warto skorzystać z tego oprogramowania?

Korektor Tekstu, czego dowiedliśmy powyżej, w samych już założeniach przewyższa konkurencyjne programy i portale. Nie jest oczywiście rozwiązaniem idealnym, bo nie wyłapuje wszystkich błędów polszczyzny (swoją drogą, nie robią tego też profesorowie polonistyki), ale z całą pewnością jest warty przetestowania. Jego podstawowymi walorami są: otwartość na nowe pomysły twórców, nastawienie na ciągłe doskonalenie się i – jak dotąd – udane próby aktywizowania użytkowników korektora do współpracy. Chodzi tutaj o społeczną mobilizację i informowanie twórców Korektora Tekstu o ewentualnych błędach, których oprogramowanie jeszcze nie znajduje. Wszystkich przekonanych i nieprzekonanych zachęcamy do odwiedzenia strony https://www.korektortekstu.pl, do zapoznania się z ofertą, do testowania i do korzystania z funkcji korektora. Kto znajdzie więcej błędów, których korektor nie dostrzega? Dajcie znać w komentarzach!

Oceń ten wpis

Średnia ocena: 5 / 5. Liczba głosów: 5

Powiadomienia o komentarzach
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
Pokaż wszystkie komentarze.