Zastanawiasz się, czy napisać niewychowany razem, czy nie wychowany osobno? Odpowiedź jest prosta – poprawna jest wyłącznie forma łączna: niewychowany.
Wszystko wynika z podstawowej zasady ortograficznej dotyczącej imiesłowów przymiotnikowych. Słowo niewychowany funkcjonuje jako przymiotnik określający cechy charakteru człowieka – oznacza kogoś, kto wykazuje się brakiem kultury osobistej, złymi manierami lub nieodpowiednim zachowaniem w towarzystwie. Właśnie dlatego, że pełni rolę przymiotnika, cząstka nie łączy się z nim w jeden wyraz.
Reguła jest następująca: imiesłowy przymiotnikowe (zarówno czynne, kończące się na -ący, jak i bierne, kończące się na -any, -ony, -ty) piszemy z cząstką nie łącznie, o ile w zdaniu nie pojawia się wyraźne przeciwstawienie lub szczególny nacisk na zaprzeczenie. W przypadku słowa niewychowany taka sytuacja nie zachodzi – mamy do czynienia ze zwykłą cechą, nie z kontrastem w stylu: nie wychowany przez rodziców, lecz przez ulicę (gdzie rozdzielna pisownia byłaby uzasadniona kontekstem). W codziennym użyciu jednak zdecydowanie dominuje i jest poprawna forma łączna.
Pisownia nie wychowany jako dwa osobne wyrazy to błąd, który często wynika z nadmiernej ostrożności lub analogii do innych konstrukcji językowych. Pamiętaj: kiedy opisujesz kogoś jako osobę o złych manierach, zawsze piszesz niewychowany – razem i bez wyjątku.
