szantaż

Poprawna pisownia

szantarz

Błędna forma

Wyjaśnienie

Czy zastanawiałeś się kiedyś, jak poprawnie napisać słowo oznaczające wymuszenie czegoś za pomocą groźby? Wielu Polaków ma w tym miejscu wątpliwości i sięga po błędną formę szantarz. Tymczasem jedyna poprawna forma to szantaż – przez ż.

Skąd wziął się ten błąd? Forma szantarz pojawia się zapewne przez analogię do innych polskich słów kończących się na -arz, jak np. tokarz czy murarz. Jednak słowo szantaż nie ma z nimi nic wspólnego – pochodzi z języka francuskiego, gdzie funkcjonuje jako chantage. Polska wymowa i zapis tego zapożyczenia utrwaliły końcówkę -aż, co wyjaśnia, dlaczego piszemy szantaż, a nie szantarz.

Warto też zwrócić uwagę na całą rodzinę wyrazową: szantażysta (osoba stosująca tę metodę), szantażować (wywierać presję za pomocą groźby) czy szantażowanie – we wszystkich tych formach rdzeń pozostaje niezmieniony i zawiera literę ż. To dobry sposób na zapamiętanie pisowni: jeśli pamiętamy szantażować, łatwo odtworzymy poprawną formę rzeczownika.

Przykłady zastosowania

Detektyw zebrał dowody potwierdzające, że oskarżony stosował szantaż wobec swoich wspólników przez wiele miesięcy.

Prokuratura postawiła mu zarzuty – szantaż i wymuszenie rozbójnicze to przestępstwa zagrożone surową karą.

Szantaż emocjonalny bywa trudniejszy do rozpoznania niż klasyczne formy wymuszenia, bo działa w sferze uczuć.

Ofiara przez długi czas ukrywała, że szantaż trwał – bała się ujawnić sprawę policji.