Czy kiedykolwiek zastanawiałeś się, dlaczego w jednym zdaniu piszemy przypadku, a w innym przypadka? Okazuje się, że obie formy są całkowicie poprawne – ale każda z nich należy do innego znaczenia słowa przypadek. To klasyczny przykład tzw. alternacji końcówek dopełniacza, która w polszczyźnie pełni funkcję znaczeniotwórczą.

Forma przypadku to dopełniacz liczby pojedynczej rzeczownika przypadek w jego potocznym, codziennym znaczeniu. Mówimy tak, gdy mamy na myśli nieoczekiwane zdarzenie, splot okoliczności lub konkretną jednostkę czegoś – na przykład jedną z postaci choroby czy pojedyncze zdarzenie losowe. To znaczenie znamy wszyscy z życia codziennego.

Forma przypadka natomiast pojawia się wyłącznie w kontekście językoznawczym i gramatycznym. Tak mówimy o przypadku jako kategorii gramatycznej – czyli odmianie przez przypadki, deklinacji, funkcji składniowej wyrazu. Jeśli rozmawiamy o mianowniku, dopełniaczu czy celowniku, mówimy właśnie o formie przypadka.

Prosta podpowiedź: jeśli możesz zastąpić słowo frazą zdarzenie losowe lub przykład kliniczny – użyj formy przypadku. Jeśli mówisz o gramatyce i odmianie wyrazów – sięgnij po formę przypadka.