Czy zdarzyło Ci się napisać tórlać i zastanowić się, czy to na pewno błąd? Masz rację, by być czujnym – poprawna forma tego słowa to wyłącznie turlać, a zapis tórlać jest niepoprawny.

Skąd bierze się pokusa pisania przez ó? Prawdopodobnie z analogii do innych wyrazów, w których wymiana u na ó jest uzasadniona wymową lub odmianą. W przypadku słowa turlać taka wymiana jednak nie zachodzi – głoska u w tym wyrazie jest stała i nie podlega żadnym obocznym zmianom w żadnej formie odmiany.

Warto wiedzieć, że turlać to wyraz o bardzo długiej historii, wywodzący się z prasłowiańszczyzny. Jego pradawny rdzeń zawierał zgłoskotwórcze r, które w języku polskim rozwinęło się właśnie w połączenie ur. To dlatego mówimy i piszemy tu-rlać, a nie tór-lać. Zjawisko to dotyczy też innych wyrazów ekspresywnych i dźwiękonaśladowczych, w których sylabiczne r przekształciło się właśnie w ur, a nie w ór.

Prosta wskazówka: jeśli masz wątpliwości, sprawdź, czy w jakiejkolwiek formie odmiany pojawia się wymiana samogłoski. Dla słowa turlać – turla, turlam, turlasz, turlał – nigdzie nie pojawia się ó, co jednoznacznie potwierdza pisownię przez u.