śmiem

Poprawna pisownia

śmię

Błędna forma

Wyjaśnienie

Czy zastanawiałeś się kiedyś, jak poprawnie powiedzieć o sobie, że masz odwagę zrobić coś śmiałego? Wiele osób intuicyjnie sięga po formę śmię, jednak to błąd. Jedyną poprawną formą 1. osoby liczby pojedynczej czasu teraźniejszego czasownika śmieć jest śmiem.

Skąd ta zasada? Czasownik śmieć należy do grupy czasowników, których temat w czasie teraźniejszym kończy się na samogłoskę -e (śmie-). Takie czasowniki w 1. osobie liczby pojedynczej otrzymują końcówkę -m, a nie -ę. Daje to wynik: śmie- + -m = śmiem.

To samo zjawisko możemy zaobserwować w innych popularnych czasownikach, które na co dzień stosujemy bez wahania: mówimy przecież wiem, a nie wię; umiem, a nie umię; rozumiem, a nie rozumię. Czasownik śmieć odmienia się dokładnie według tej samej reguły, więc analogia jest tu bardzo pomocna.

Forma śmię powstaje przez błędne skojarzenie z czasownikami zakończonymi na -ić lub -yć, które rzeczywiście tworzą 1. osobę z końcówką -ę (np. robię, mówię). To naturalna pułapka językowa, jednak w przypadku czasownika śmieć taka końcówka jest niepoprawna.

Przykłady zastosowania

Nie śmiem nawet marzyć o tak odważnym kroku.

Śmiem twierdzić, że to rozwiązanie jest lepsze od poprzedniego.

Nie śmiem prosić cię o kolejną przysługę po tym, co zaszło.

Czy śmiem zapytać, jak potoczyły się twoje starania?

Ocena

Średnia ocena: 5 / 5. Liczba głosów: 50

Autorka
Picture of Małgorzata Woźna
Małgorzata Woźna

Polonistka, tworzy materiały o poprawnej polszczyźnie i przygotowuje uczniów do egzaminów.

Materiały edukacyjne
Kategorie produktów