doprawdy, do prawdy

Poprawna pisownia

Wyjaśnienie

Czy pisać doprawdy czy do prawdy? Odpowiedź jest prosta – zależy to od tego, jaką funkcję pełni dane słowo w zdaniu. Oba zapisy są poprawne, jednak każdy z nich odpowiada innemu znaczeniu i innemu kontekstowi użycia.

Doprawdy (łącznie) to partykuła wyrażająca zdumienie, niedowierzanie lub podkreślenie prawdziwości stwierdzenia. Można ją swobodnie zastąpić słowami takimi jak 'naprawdę’, 'rzeczywiście’ lub 'istotnie’. Gdy w zdaniu chcemy coś dobitnie potwierdzić lub wyrazić emocjonalne zabarwienie wypowiedzi, sięgamy właśnie po tę łączną formę.

Do prawdy (rozdzielnie) to z kolei klasyczne wyrażenie przyimkowe, zbudowane z przyimka 'do’ oraz rzeczownika 'prawda’ w odpowiednim przypadku. Pojawia się wtedy, gdy mówimy o dochodzeniu, zmierzaniu lub dotarciu do czegoś, co jest prawdą – w sensie dosłownym lub przenośnym. W takim użyciu 'prawda’ to pełnoprawny rzeczownik, który można rozbudować – np. 'do całej prawdy’ lub 'do bolesnej prawdy’.

Szybki test: jeśli można wstawić przymiotnik lub zaimek między 'do’ a 'prawdy’ (np. 'do całej prawdy’), piszemy osobno. Jeśli słowo pełni rolę wykrzyknika lub wzmocnienia wypowiedzi, piszemy łącznie.

Przykłady zastosowania

– Doprawdy nie spodziewałam się, że wyprawa w góry okaże się aż tak wyczerpująca.

– Śledczy przez wiele tygodni starali się dotrzeć do prawdy w tej zagmatwanie sprawie.

– Doprawdy, jak można zapomnieć o tak ważnym spotkaniu!

– Terapia pomogła jej w końcu dojść do prawdy o jej własnych emocjach i potrzebach.

Ocena

Średnia ocena: 5 / 5. Liczba głosów: 21