czyjaś noga tu nie postanie

Poprawna pisownia

czyjaś noga tu nie powstanie

Błędna forma

Wyjaśnienie

Czy powiedzieć moja noga tu nie postanie czy moja noga tu nie powstanie? To pytanie nieraz wprawia Polaków w zakłopotanie, bo oba słowa brzmią podobnie i są słowami poprawnymi – tyle że znaczą coś zupełnie innego.

Jedyna poprawna forma frazeologizmu to: czyjaś noga tu nie postanie. Wyrażenie to jest utrwalonym związkiem frazeologicznym, w którym pojawia się czasownik postać (czyli 'stać przez chwilę’, 'zatrzymać się w jakimś miejscu’). W tym kontekście forma postanie oznacza dosłownie, że czyjś krok się tu nie zatrzyma – a w przenośni, że dana osoba już nigdy tu nie przyjdzie lub nigdy tu nie bywała.

Tymczasem słowo powstanie pochodzi od zupełnie innego czasownika – powstać – i odnosi się do powstawania, wstawania lub buntu zbrojnego. Użycie formy czyjaś noga tu nie powstanie jest błędem językowym wynikającym z podobieństwa brzmienia obu wyrazów oraz mylenia ich znaczeń.

Warto zapamiętać: w tym frazeologizmie chodzi o postanie, czyli 'bycie w miejscu’, a nie o powstanie, które kojarzy się z ruchem w górę lub zbiorowym zrywem. To prosty klucz, który pomaga uniknąć pomyłki!

Przykłady zastosowania

Po tym, co zaszło, przyrzekła sobie, że jej noga w tym domu więcej nie postanie.

Wyszedł trzaskając drzwiami i oznajmił, że jego noga tu nie postanie.

Obsługa była tak nieprzyjemna, że klientka postanowiła, iż jej noga w tej restauracji nie postanie.

Odkąd pokłócili się z sąsiadem, on zaprzysiągł, że jego noga na tej posesji nie postanie.