Czy zdarzyło Ci się zastanawiać, jak zapisać to łacińskie wyrażenie – przez f czy przez ph? A może przez polskie k? Odpowiedź jest jednoznaczna: jedyną poprawną formą jest de facto.
Wyrażenie to pochodzi bezpośrednio z łaciny, gdzie factum oznacza 'czyn, fakt, rzecz dokonana’. Właśnie dlatego obowiązuje zapis zgodny z łacińską pisownią – z literą f, a nie z polskim k. Forma de fakto to błąd ortograficzny wynikający z fonetycznej adaptacji wyrazu do polskiego systemu zapisu, co w przypadku utrwalonych zapożyczeń łacińskich nie jest dopuszczalne.
Warto wiedzieć, że choć piszemy de facto, wymawiamy to wyrażenie tak, jakby było napisane 'de fakto’ – głoska f brzmi identycznie jak f w polskim słowie 'faktura’. Wymowa nie jest więc kłopotliwa, cały problem sprowadza się wyłącznie do pisowni.
De facto używamy wtedy, gdy chcemy powiedzieć, że coś jest prawdziwe lub realne w praktyce, nawet jeśli nie wynika to z oficjalnych przepisów czy formalnych ustaleń. To swoisty skrót myślowy pozwalający oddzielić rzeczywistość od teorii.
