dukat

Poprawna pisownia

dókat

Błędna forma

Wyjaśnienie

Czy zdarzyło ci się wahać, jak zapisać tę monetę – dukat czy może dókat? Odpowiedź jest jednoznaczna: jedyną poprawną formą jest dukat przez u.

Klucz do zrozumienia tej pisowni leży w historii słowa. Dukat to wyraz zapożyczony ze średniowiecznej łaciny – od słowa ducatus, oznaczającego księstwo. Tego rodzaju zapożyczenia zachowują pisownię zbliżoną do źródłowej, dlatego piszemy je przez u, a nie przez ó.

Forma dókat jest błędem ortograficznym wynikającym najprawdopodobniej z mylnego założenia, że w wyrazie można zastosować wymienne ó. Tymczasem ó pojawia się w polskich słowach w określonych, uzasadnionych przypadkach – np. gdy wymienia się na o lub e w innych formach wyrazu. W przypadku słowa dukat taka wymiana nie zachodzi, co wyklucza użycie ó.

Zapamiętaj zatem: złota moneta to zawsze dukat – przez zwykłe u, tak jak w oryginalnej łacińskiej nazwie.

Przykłady zastosowania

Na wystawie muzealnej można było podziwiać średniowieczny dukat wykuty ze szczerego złota.

Karczmarz spojrzał na przybysza podejrzliwie, gdy ten wyciągnął błyszczący dukat i położył go na ladzie.

Kupiec stwierdził, że jeden dukat wystarczy, by opłacić nocleg w najlepszej karczmie w mieście.

Każdy dukat wybity za panowania tego króla był wyjątkowo ciężki i zawierał wysokiej próby złoto.

Ocena

Średnia ocena: 5 / 5. Liczba głosów: 26