egzemplarz

Poprawna pisownia

egzęplarz, egzemplasz

Błędna forma

Wyjaśnienie

Jedyna poprawna forma tego rzeczownika to egzemplarz. Dwie spotykane w praktyce błędne wersje – egzęplarz oraz egzemplasz – wynikają z przeniesienia cech wymowy potocznej wprost na zapis, co w tym wypadku prowadzi na manowce ortografii.

Skąd pochodzi wyraz egzemplarz? Jego korzenie sięgają łacińskiego exemplar, oznaczającego wzór lub model. Łacińskie pochodzenie ma bezpośredni wpływ na pisownię: zgodnie z zasadą ortograficzną, rz piszemy między innymi w wyrazach wywodzących się z łaciny, które kończą się na -arz. Dlatego piszemy egzemplarz, a nie 'egzemplasz’ – mimo że w codziennej wymowie końcówka brzmi jak [š].

Drugi częsty błąd to zapis egzęplarz z nosowym ę przed literą p. Owszem, w polskiej ortografii istnieje reguła zalecająca użycie ę przed spółgłoskami zwartymi (takimi jak p, b, t, d). Reguła ta dotyczy jednak rodzimych i dawno przyswojonych wyrazów polskich. Słowo egzemplarz należy do zapożyczeń, które nie zostały w pełni spolszczone, dlatego obowiązuje w nim zapis z em, a nie z ę.

Podsumowując: pisz zawsze egzemplarz – z grupą em w środku i dwuznakiem rz na końcu. To rozwiązanie zgodne zarówno z etymologią wyrazu, jak i z regułami polskiej ortografii.

Przykłady zastosowania

Biblioteka posiada tylko jeden egzemplarz tej rzadkiej, osiemnastowiecznej mapy.

Każdy egzemplarz umowy należy podpisać w dwóch miejscach i opieczętować firmową pieczątką.

Na aukcji wystawiono wyjątkowo okazały egzemplarz motyla osiągającego rozpiętość skrzydeł ponad dwunastu centymetrów.

Autorka zgodziła się podpisać każdy sprzedany egzemplarz swojej najnowszej powieści.

Ocena

Średnia ocena: 5 / 5. Liczba głosów: 44

Autorka
Picture of Małgorzata Woźna
Małgorzata Woźna

Polonistka, tworzy materiały o poprawnej polszczyźnie i przygotowuje uczniów do egzaminów.

Materiały edukacyjne
Kategorie produktów