Jedyną poprawną formą tego rzeczownika jest gwóźdź. Formy takie jak gwuźdź, gwóść czy gwuść to błędy, które nie mają żadnego uzasadnienia ani w zasadach ortografii, ani w historii języka polskiego.
Skąd pochodzi słowo gwóźdź? Jego korzenie sięgają języka prasłowiańskiego, w którym funkcjonował wyraz oznaczający ostro zakończony kawałek drewna służący do łączenia elementów. Ta długa tradycja językowa odcisnęła wyraźne piętno na dzisiejszej pisowni.
Kluczem do zapamiętania poprawnej pisowni jest wymiana samogłoskowa: litera ó pojawia się w wyrazie zawsze wtedy, gdy w pokrewnej formie wymienia się na o. Wystarczy odmienić słowo przez przypadki i zestawić obie formy: gwóźdź (mianownik) – gwoździe (dopełniacz liczby mnogiej). Wymiana ó na o jest wyraźnie widoczna, co jednoznacznie potwierdza zapis przez ó.
Forma gwuźdź to efekt niepoprawnego oddawania wymowy – niektórzy mówcy wymawiają gwóźdź w sposób zbliżony do gwuźdź, jednak żadna wymowa potoczna nie zmienia reguł pisowni. Podobnie zapisy gwóść i gwuść pomijają charakterystyczną grupę spółgłoskową -źdź, zastępując ją błędnie uproszczoną końcówką -ść.
