Czy zastanawiałeś się kiedyś, dlaczego mówimy kontrola, a nie kontrol? To pytanie ma zaskakująco ciekawą odpowiedź, sięgającą kilku języków europejskich naraz.

Słowo kontrola to zapożyczenie, które trafiło do polszczyzny przede wszystkim za pośrednictwem języka niemieckiego – konkretnie rzeczownika die Kontrolle rodzaju żeńskiego. Właśnie dlatego w języku polskim wyraz przyjął końcówkę -a, typową dla rzeczowników rodzaju żeńskiego, takich jak reguła, szkoła czy forma.

Forma kontrol jest błędna. Skąd się bierze ten błąd? Prawdopodobnie z mylnego nawiązania do francuskiego źródłosłowu – fr. contrôle to rzeczownik rodzaju męskiego zakończony spółgłoską – albo do rosyjskiego odpowiednika tego słowa. Żadna z tych analogii nie ma jednak zastosowania w języku polskim, gdzie obowiązuje wyłącznie forma kontrola.

Zapamiętaj: kontrola odmienia się jak każdy żeński rzeczownik – mówimy więc kontroli (dopełniacz), kontrolę (biernik) czy kontrolą (narzędnik). Forma kontrol jest w każdym kontekście niepoprawna i powinna być traktowana jako błąd językowy.