Pisownia wyrażenia nie jedna lub niejedna zależy wyłącznie od znaczenia, w jakim zostało użyte w zdaniu. To klasyczny przykład, gdzie ortografia odzwierciedla sens wypowiedzi.
Nie jedna (osobno) piszemy wtedy, gdy partykuła nie pełni funkcję zaprzeczenia liczby – czyli kiedy chcemy podkreślić, że mowa o czymś innym niż jeden egzemplarz, często w zestawieniu z konkretną liczbą. Zdanie ma wówczas charakter przeciwstawiający, a po nie jedna pojawia się zazwyczaj spójnik a, lecz lub ale wprowadzający właściwą liczbę.
Niejedna (łącznie) piszemy natomiast wtedy, gdy całe wyrażenie nabiera znaczenia zaimkowego i oznacza wiele, mnóstwo lub niejeden. W tej formie nie zaprzeczamy konkretnej liczbie, lecz wskazujemy na dużą, nieokreśloną ilość czegoś lub kogoś. Jest to więc słowo samodzielne znaczeniowo, funkcjonujące jak zaimek nieokreślony.
Podsumowując: jeśli możesz zastąpić dane wyrażenie słowem wiele – pisz niejedna. Jeśli natomiast zaprzeczasz konkretnej liczbie jeden i przeciwstawiasz ją innej liczbie – pisz nie jedna.
