niemały, nie mały

Poprawna pisownia

Wyjaśnienie

Forma niemały oraz nie mały – obie są poprawne, ale każda pasuje do innej sytuacji. Klucz do właściwego wyboru leży w tym, co chcemy wyrazić w danym zdaniu.

Zapis łączny: niemały stosujemy wtedy, gdy wyraz ten pełni rolę zwykłego przymiotnika w stopniu równym i można go zastąpić słowem duży lub znaczny. Przeczenie nie zlewa się wówczas z przymiotnikiem w jedną całość znaczeniową. Taka pisownia obowiązuje zgodnie z ogólną zasadą, według której przymiotniki w stopniu równym łączymy z partykułą nie bez spacji.

Zapis rozdzielny: nie mały pojawia się wyłącznie wtedy, gdy w zdaniu zaznaczamy wyraźne przeciwstawienie lub kontrast – zazwyczaj sygnalizowane spójnikami takimi jak lecz, ale czy a. W takim przypadku partykuła nie pełni funkcję zaprzeczenia konkretnej cechy i wymaga oddzielenia od przymiotnika.

Prosta reguła pomocnicza: jeśli po przymiotniku możesz wstawić ale wręcz ogromny lub podobne wzmocnienie kontrastu – pisz osobno. Jeśli nie – pisz razem.

Przykłady zastosowania

Przed nami niemały wyczyn – przebiegnięcie pełnego maratonu w górach.

Zebrany przez wolontariuszy fundusz okazał się niemały i pozwolił sfinansować cały projekt.

Ten błąd jest nie mały, ale wręcz katastrofalny w skutkach dla całej firmy.

Wydatek na remont okazał się nie mały, lecz naprawdę ogromny – przekroczył budżet trzykrotnie.

Nasze materiały edukacyjne