Słowo nieoceniony to jeden z tych przymiotników, przy których wielu piszących ma pokusę, by oddzielić nie od reszty wyrazu. To jednak błąd – i warto zrozumieć, dlaczego.

W języku polskim obowiązuje zasada, że partykułę nie piszemy łącznie z przymiotnikami, gdy nie wyraża ona dosłownego zaprzeczenia, lecz tworzy nowe znaczenie – opisuje przeciwieństwo lub odmienną jakość. Właśnie tak działa słowo nieoceniony: nie oznacza ono po prostu kogoś lub czegoś, kto 'nie został oceniony’ w sensie dosłownym, lecz określa kogoś lub coś o tak wyjątkowej wartości, że trudno ją wyrazić słowami. To nowe, samodzielne znaczenie – i dlatego zapis łączny jest jedyną poprawną formą.

Zapis rozłączny nie oceniony byłby uzasadniony wyłącznie wtedy, gdy chcemy podkreślić dosłowne, konkretne zaprzeczenie w wyraźnym przeciwstawieniu, np. 'praca nie oceniona, lecz pozostawiona bez komentarza’. W codziennym języku jednak niemal zawsze chodzi o znaczenie przymiotnikowe – i wtedy piszemy nieoceniony razem.

Zapamiętaj: jeśli możesz zastąpić dane słowo synonimem w stylu 'bezcenny’, 'niezastąpiony’ czy 'wyjątkowy’ – to znak, że masz do czynienia z przymiotnikiem złożonym i należy go napisać łącznie.