niepewność, nie pewność

Poprawna pisownia

Wyjaśnienie

Czy piszemy niepewność razem, czy nie pewność osobno? Odpowiedź zależy od tego, co chcemy przekazać w danym zdaniu. Obie formy są poprawne, ale każda z nich służy do czegoś innego.

Zasada ogólna mówi, że partykułę nie z rzeczownikami piszemy łącznie. Oznacza to, że w zdecydowanej większości przypadków poprawną formą jest niepewność – jako jedno słowo tworzące rzeczownik o nowym znaczeniu, oznaczający brak pewności, stan wahania lub wątpliwości. Tak właśnie funkcjonuje to słowo w codziennym języku.

Kiedy piszemy rozdzielnie? Forma nie pewność (jako dwa oddzielne wyrazy) pojawia się wyłącznie wtedy, gdy zdanie zawiera wyraźne przeciwstawienie. Innymi słowy, gdy autor celowo zestawia dwa pojęcia, by podkreślić, że mamy do czynienia z czymś zupełnie innym niż pewność. W takim przypadku partykuła nie pełni rolę zaprzeczenia konkretnego rzeczownika, a nie jego modyfikatora. Tego rodzaju konstrukcje bardzo często zawierają spójniki takie jak lecz, a czy ale.

Zapamiętaj prostą wskazówkę: jeśli możesz zastąpić wyraz niepewność synonimem takim jak zwątpienie lub niepokój, pisz razem. Jeśli natomiast w zdaniu wyraźnie przeciwstawiasz pewność czemuś innemu, pisz osobno.

Przykłady zastosowania

Długotrwała niepewność co do wyników badań była dla niego wyjątkowo wyczerpująca.

To była nie pewność, lecz zwykłe przeczucie, które okazało się trafne.

Wieczna niepewność jutra sprawia, że wielu ludzi odkłada ważne decyzje na później.

W jego głosie słyszałam nie pewność, ale desperacką nadzieję na pozytywne zakończenie sprawy.

Ocena

Średnia ocena: 5 / 5. Liczba głosów: 45

Autorka
Picture of Małgorzata Woźna
Małgorzata Woźna

Polonistka, tworzy materiały o poprawnej polszczyźnie i przygotowuje uczniów do egzaminów.

Materiały edukacyjne
Kategorie produktów