Strona główna / Pisownia / Poprawna forma: niepokoić czy nie pokoić – razem czy osobno?

niepokoić

Poprawna pisownia

nie pokoić

Błędna forma

Wyjaśnienie

Czy zastanawiałeś się kiedyś, dlaczego słowo niepokoić pisze się łącznie, skoro powszechnie wiadomo, że nie z czasownikami zapisujemy osobno? To jedno z tych miejsc w polskiej ortografii, gdzie intuicja może nas zawieść – i właśnie dlatego warto poznać tę regułę raz, a dobrze.

Ogólna zasada mówi, że partykułę nie z czasownikami piszemy osobno: nie biegnę, nie śpię, nie wiem. Problem w tym, że niepokoić nie pasuje do tego schematu – i to z bardzo konkretnego powodu. Człon nie- jest tutaj nieodłączną częścią samego rdzenia wyrazu, a nie zaprzeczeniem dołączonym z zewnątrz. Nie istnieje żaden samodzielny czasownik pokoić, który niepokoić miałoby negować. To tak jak w przypadku słów takich jak nienawidzić czy niedomagaćnie wrosło w strukturę wyrazu i tworzy z nim nierozerwalną całość.

Zapis nie pokoić jako dwa oddzielne słowa jest zatem błędem, który wynika z mechanicznego stosowania reguły bez uwzględnienia wyjątków. Czasownik niepokoić znaczy: budzić lęk, trapić kogoś, zakłócać spokój – i zawsze piszemy go łącznie, niezależnie od kontekstu zdania.

Przykłady zastosowania

Seria tajemniczych awarii zaczęła niepokoić pasażerów korzystających z miejskiej komunikacji.

Przepraszam, nie chciałem cię niepokoić, ale sprawa jest pilna i nie mogłem czekać.

Długo nie wracałeś do domu i zaczęłam się niepokoić – następnym razem zadzwoń.

Lekarzy zaczyna niepokoić rosnąca liczba pacjentów z objawami, których przyczyn nie udaje się szybko ustalić.

Zauważyłeś błąd w tym wpisie?
Daj nam znać, poprawimy to jak najszybciej.

Nasze materiały edukacyjne