nieprawdomówny, nie prawdomówny

Poprawna pisownia

Wyjaśnienie

Zastanawiasz się, czy napisać nieprawdomówny razem, czy nie prawdomówny osobno? Obie formy są poprawne – wszystko zależy od tego, co chcesz wyrazić w zdaniu.

Podstawowa zasada ortograficzna mówi, że partykułę nie z przymiotnikami w stopniu równym piszemy łącznie. Wyraz nieprawdomówny to pełnoprawny przymiotnik, który po prostu opisuje cechę – brak skłonności do mówienia prawdy. W takim użyciu zapis razem jest naturalny i najczęstszy.

Kiedy jednak zależy nam na wyraźnym podkreśleniu przeciwieństwa lub kontrastu, partykułę nie piszemy oddzielnie. Dzieje się tak zwłaszcza wtedy, gdy w zdaniu pojawia się wyraźne przeciwstawienie, często sygnalizowane przez spójniki takie jak lecz, ale, a. W takim kontekście zapis nie prawdomówny zaznacza, że negujemy konkretną cechę, wskazując jednocześnie na jej przeciwieństwo.

Krótko mówiąc: jeśli opisujesz kogoś jako osobę pozbawioną prawdomówności – pisz łącznie: nieprawdomówny. Jeśli budujesz kontrast i chcesz zaakcentować zaprzeczenie – pisz rozdzielnie: nie prawdomówny.

Przykłady zastosowania

Sąsiedzi szybko zorientowali się, że nowy sprzedawca jest nieprawdomówny i unika konkretnych odpowiedzi.

Ten polityk jest nieprawdomówny – trudno zaufać jego obietnicom wyborczym.

On jest nie prawdomówny, lecz przebiegły i zawsze ukrywa coś za słowami.

To jest osoba nie prawdomówna, ale taka, która celowo zniekształca fakty na swoją korzyść.

Nasze materiały edukacyjne