nomen omen

Poprawna pisownia

nomenomen

Błędna forma

Wyjaśnienie

Wyrażenie nomen omen to klasyczna łacińska fraza, która dosłownie oznacza ’nazwa jest wróżbą’ lub ’imię jest znakiem’. Wywodzi się z przekonania starożytnych Rzymian, że między imieniem lub nazwą a losem osoby bądź rzeczy istnieje głęboki, mistyczny związek.

Forma poprawna to zawsze nomen omen – dwa odrębne wyrazy, pisane rozdzielnie. Zapis nomenomen jako jedno słowo jest błędem, który najprawdopodobniej bierze się z szybkiego, niedbałego pisania lub nieznajomości łacińskiego źródłosłowu. Warto pamiętać, że mamy tu do czynienia z dwoma różnymi łacińskimi rzeczownikami: nomen (nazwa, imię) oraz omen (znak, wróżba, przepowiednia).

Fraza nomen omen funkcjonuje w polszczyźnie jako wtrącenie – zwykle umieszczamy ją w środku zdania, wyodrębniając przecinkami. Stosujemy ją wtedy, gdy nazwa, imię lub tytuł czegoś w zaskakujący sposób odzwierciedla rzeczywistość lub charakter danej osoby czy rzeczy. To swego rodzaju językowy żart lub ironiczny komentarz, który podkreśla zabawny lub wymowny zbieg okoliczności.

Przykłady zastosowania

Nasz nowy nauczyciel matematyki nazywa się Liczman – nomen omen – i rzeczywiście jest pasjonatem cyfr.

Właściciel piekarni przy naszej ulicy, nomen omen, nosi nazwisko Bułkiewicz.

Znany krytyk filmowy, nomen omen, ma na nazwisko Widzewski i faktycznie spędza w kinie każdą wolną chwilę.

Kierowniczka biura podróży nazywa się, nomen omen, Wędrowska, co wszyscy klienci uznają za doskonały omen przed wyjazdem na urlop.