nowonarodzony, nowo narodzony

Poprawna pisownia

Wyjaśnienie

Zapis wyrażenia nowonarodzony lub nowo narodzony budzi wątpliwości, bo obie formy są poprawne – jednak każda z nich znaczy coś nieco innego. Klucz tkwi w tym, czy mówimy o chwilowym stanie, czy o trwałej, niezbywalnej właściwości.

Gdy przysłówek nowo łączy się z imiesłowem przymiotnikowym i razem opisują doraźną cechę jakiegoś obiektu, czyli to, że coś właśnie się wydarzyło, piszemy te człony rozdzielnie: nowo narodzony. Przykładowo: niemowlę w szpitalu jest nowo narodzonym dzieckiem w sensie konkretnym, fizycznym i aktualnym.

Zupełnie inaczej wygląda sytuacja, gdy oba człony zlały się w jedno słowo i tworzą utrwalone, trwałe określenie – niekoniecznie odnoszące się do świeżości narodzin, lecz do pewnej głębszej, symbolicznej właściwości. W takich przypadkach piszemy łącznie: nowonarodzony. Formę tę stosuje się przede wszystkim w kontekście religijnym i kulturowym, np. odnosząc się do Dzieciątka Jezus jako nowonarodzonego – co jest już utrwalonym, symbolicznym tytułem, a nie jedynie opisem faktu.

Praktyczna wskazówka: jeśli możesz zastąpić wyraz pytaniem ’w jakim stanie?’ i chodzi o konkretne, aktualne zdarzenie – pisz rozdzielnie. Jeśli wyrażenie pełni funkcję niemal własnej nazwy lub tytułu – pisz łącznie.

Przykłady zastosowania

Pielęgniarka przyniosła mamie nowo narodzony noworodek prosto z sali porodowej.

W tej chwili na oddziale neonatologii przebywa kilkoro nowo narodzonych dzieci wymagających szczególnej opieki.

Na ołtarzu stała figurka nowonarodzonego Dzieciątka otoczona stajenką i pasterzami.

Kolęda opowiada o hołdzie złożonym nowonarodzonemu Jezusowi przez trzech Mędrców ze Wschodu.

Ocena

Średnia ocena: 5 / 5. Liczba głosów: 39

Autorka
Picture of Małgorzata Woźna
Małgorzata Woźna

Polonistka, tworzy materiały o poprawnej polszczyźnie i przygotowuje uczniów do egzaminów.

Materiały edukacyjne
Kategorie produktów