Strona główna / Pisownia / Poprawna forma: odkurzacz czy odkużacz?

odkurzacz

Poprawna pisownia

odkużacz

Błędna forma

Wyjaśnienie

Jedyną poprawną formą jest odkurzacz – pisany przez rz, nie przez samo ż. Forma odkużacz to błąd ortograficzny, który pojawia się dość często, ponieważ wymowa obu wariantów jest niemal identyczna.

Skąd wiemy, że piszemy przez rz? Klucz tkwi w etymologii, czyli historii słowa. Odkurzacz jest bezpośrednio spokrewniony z rzeczownikiem kurz, który wywodzi się z prasłowiańszczyzny. W dawnej polszczyźnie miękka głoska r’ (tzw. r miękkie) stopniowo przekształciła się w dwuznak rz. To właśnie dlatego zarówno kurz, jak i wszystkie słowa z nim powiązane – w tym odkurzacz, odkurzać czy odkurzanie – zachowują w pisowni rz.

To prosta zasada: jeśli w rodzinie danego słowa znajdziesz wyraz z wyraźnym r (np. kurz, w którym słyszymy r), to pochodne formy piszemy przez rz. Błędne odkużacz przez samo ż nie ma żadnego uzasadnienia ani etymologicznego, ani ortograficznego.

Przykłady zastosowania

Nowy odkurzacz bezworkowy stoi w szafie pod schodami i czeka na swój pierwszy test.

Serwisant stwierdził, że odkurzacz wymaga wymiany filtra HEPA, bo straciłem na nim mocnym przez filtr zanieczyszczenia.

Zanim goście przyjadą, weź odkurzacz i dokładnie posprzątaj salon oraz korytarz.

Najlepszy odkurzacz do małego mieszkania nie musi być drogi – liczy się przede wszystkim moc ssania.

Zauważyłeś błąd w tym wpisie?
Daj nam znać, poprawimy to jak najszybciej.