Czy zdarzyło Ci się napisać pierszy zamiast pierwszy? To jeden z tych błędów, które wynikają wprost z potocznej wymowy. W codziennej mowie często upraszczamy grupy spółgłosek, przez co słowo pierwszy brzmi jak pierszy – jednak w piśmie taki zapis jest niepoprawny.
Forma pierwszy ma głębokie korzenie historyczne. W staropolszczyźnie funkcjonowały wyrazy pirwo oraz najpirwiej, które z biegiem wieków ewoluowały do dzisiejszej postaci z zachowaną literą w. Ta litera nie jest więc przypadkowa – to ślad długiej historii języka polskiego, który przetrwał do naszych czasów.
Pierwszy to liczebnik porządkowy odpowiadający cyfrze jeden. Używamy go, by wskazać kogoś lub coś, co zajmuje miejsce na czele, jest najważniejsze, poprzedza wszystko inne lub oznacza pierwszy dzień miesiąca. We wszystkich tych znaczeniach obowiązuje wyłącznie pisownia z grupą -erw-, nigdy bez w.
Prosta wskazówka: jeśli masz wątpliwości, przypomnij sobie pokrewne słowo pierwotny albo pierwsze – we wszystkich formach tej rodziny wyrazów litera w jest niezbędna i zawsze obecna.
