plebs

Poprawna pisownia

pleps

Błędna forma

Wyjaśnienie

Czy poprawna forma to plebs czy pleps? To pytanie, które wielu może zaskoczyć, bo obie wersje brzmią podobnie. Odpowiedź jest jednak jednoznaczna – prawidłowy zapis to plebs, przez b.

Skąd bierze się błędna forma pleps? To efekt tak zwanej upodobnień fonetycznych. W wymowie potocznej dźwięczna spółgłoska b stojąca przed bezdźwięcznym s naturalnie ulega ubezdźwięcznieniu – w efekcie słyszymy coś bliskiego pleps. Wymowa nas jednak nierzadko myli, dlatego warto zapamiętać: piszemy tak, jak nakazuje zapis etymologiczny i słownikowy, czyli przez b.

Samo słowo plebs ma bogatą historię. W starożytnym Rzymie oznaczało wolnych obywateli pozbawionych pełni przywilejów politycznych, w odróżnieniu od patrycjuszy. Z czasem termin ten rozszerzył swoje znaczenie i dziś w języku polskim plebs to potoczne, nieco pogardliwe określenie grupy społecznej uznawanej za nieoświeconą lub pozbawioną wykształcenia i kultury.

Zapamiętaj prostą zasadę: plebs pisze się przez b, tak jak słowo 'herb’ czy 'garb’ – mimo że na końcu słowa możemy słyszeć bezdźwięczną głoskę, w piśmie zachowujemy spółgłoskę dźwięczną.

Przykłady zastosowania

Na sali sądowej zapanowała cisza, gdy sędzia nakazał usunąć hałasujący plebs z galerii dla publiczności.

Arystokratka z pogardą mówiła, że nie zamierza mieszać się z plebsem, choć sama wywodziła się ze skromnej rodziny.

Historyk podkreślił, że w antycznym Rzymie plebs przez długi czas nie mógł sprawować najwyższych urzędów państwowych.

Politycy często zapominają, że to właśnie głosy plebsu decydują o wyniku wyborów.