Zastanawiasz się, jak poprawnie napisać to słowo – protokół czy protokuł? Odpowiedź jest jedna: jedyną prawidłową formą jest protokół przez ó.

Klucz do zrozumienia tej pisowni tkwi w podstawowej zasadzie ortograficznej języka polskiego: literę ó piszemy wtedy, gdy w pokrewnych formach lub wyrazach wymienia się ona na o, e lub a. W przypadku słowa protokół ta wymiana jest doskonale widoczna – wystarczy spojrzeć na jego liczbę mnogą: protokół zamienia się w protokoły. Zachodzące tu przejście ó w o jednoznacznie potwierdza właściwą pisownię.

Forma protokuł jest błędem ortograficznym wynikającym z mylnego zapisu słyszanego dźwięku. Choć wymawiane u i ó brzmią identycznie, tylko ó jest tu uzasadnione historycznie i gramatycznie.

Warto też wiedzieć, że słowo protokół jest wyjątkowo wszechstronne. Oznacza zarówno pisemny zapis przebiegu oficjalnego spotkania, jak i dokument urzędowy opisujący określone zdarzenia. W szerszym znaczeniu odnosi się do zbioru zasad obowiązujących w sytuacjach formalnych (protokół dyplomatyczny), a w informatyce – do reguł przesyłania danych między urządzeniami.