rzęzić

Poprawna pisownia

żęzić

Błędna forma

Wyjaśnienie

Czy silnik samochodu rzęzi, czy może żęzi? To pytanie nierzadko wprawia w zakłopotanie, bo oba zapisy mogą wydawać się intuicyjne. Jednak tylko jedna forma jest poprawna – i jest nią rzęzić.

Wyraz rzęzić oznacza wydawanie chrapliwego, świszczącego lub bulgoczącego dźwięku – czy to przez człowieka oddychającego z trudem, czy przez zużyty silnik albo wadliwe urządzenie. To słowo warto po prostu zapamiętać, ponieważ jego pisownia nie wynika z żadnej ogólnej zasady ortograficznej. Nie ma tu reguły, która jednoznacznie wskazywałaby na rz zamiast ż – trzeba wziąć to na wiarę i utrwalić w pamięci.

Forma żęzić jest błędem ortograficznym, który może pojawić się przez analogię do innych wyrazów zapisywanych przez ż. Jednak w tym przypadku analogia zawodzi – poprawnie piszemy wyłącznie przez rz: rzęzić, rzęzi, rzęziłem, rzęzenie.

Przykłady zastosowania

Stary rower dziadka rzęzi przy każdym pedałowaniu, jakby za chwilę miał się rozpaść.

Dziecko zaczęło rzęzić przez sen, więc rodzice natychmiast wezwali lekarza.

Klimatyzacja w biurze rzęzi tak głośno, że trudno skupić się na pracy.

Słyszałem, jak chory mężczyzna rzęził na całym korytarzu szpitalnym.

Nasze materiały edukacyjne