sweter

Poprawna pisownia

swetr

Błędna forma

Wyjaśnienie

Czy zdarzyło Ci się napisać swetr, bo tak to słowo po prostu brzmi? To jeden z tych przypadków, gdy wymowa potrafi zmylić nawet uważnych użytkowników języka. Jedyną poprawną formą jest jednak sweter – i warto zapamiętać, dlaczego.

Słowo sweter pochodzi z języka angielskiego (sweater) i zostało zapożyczone do polszczyzny w formie zakończonej na -ter. Właśnie to zakończenie stanowi klucz do poprawnej pisowni. Błędna forma swetr bierze się zapewne z tego, że w języku polskim istnieje wiele rzeczowników kończących się w mianowniku na -tr, jak choćby wiatr czy litr. Mózg szuka wzorców i – niesłusznie – dopasowuje do nich nowe słowo.

Tymczasem sweter należy do zupełnie innej grupy wyrazów. Jego naturalną rodziną są słowa takie jak plaster, toster, mister czy hamster – zapożyczenia zakończone na -ter lub -ster, w których samogłoska przed spółgłoską r jest integralną częścią wyrazu, a nie wtórnym wstawką fonetyczną. Dlatego piszemy sweter, a nie swetr.

Prosta wskazówka: jeśli masz wątpliwości, odmień wyraz przez przypadki. Mówimy przecież swetra, swetrowi, swetrem – co może sugerować formę swetr, ale mianownik sweter zawsze zachowuje tę samogłoskę. To tak zwany e ruchome, które znika w odmianie, lecz wraca w mianowniku. Zapamiętaj: sweter – tak jak plaster czy toster.

Przykłady zastosowania

Na zimowy spacer założyłam gruby wełniany sweter, który kupiłam na wyprzedaży.

Czy ten sweter jest dostępny również w kolorze granatowym?

Mój ulubiony sweter leży gdzieś na dnie szafy od początku wiosny.

Babcia zrobiła dzieciom ciepły sweter na drutach jako prezent na urodziny.