Pisownia wyrażeń z wpół bywa myląca, bo ta sama cząstka może funkcjonować na dwa różne sposoby – i w zależności od tego piszemy ją inaczej.

Gdy wpół pełni rolę przedrostka i łączy się bezpośrednio z przymiotnikiem, przysłówkiem lub imiesłowem, tworząc z nim jeden wyraz, zapisujemy go łącznie. Powstaje wtedy forma wpółżywy, gdzie cząstka wpół- jest nieodłączną częścią złożenia – tak samo jak w wyrazach wpółprzytomny czy wpółśpiący.

Zupełnie inaczej wygląda sytuacja, gdy mamy do czynienia ze zwrotem na wpół żywy. Tutaj kluczowy jest przyimek na, który poprzedza całe wyrażenie. W takim układzie wpół oddzielamy od następującego po nim przymiotnika spacją. Zapis wpół żywy bez poprzedzającego na jest w tej konstrukcji niepoprawny – samo wpół żywy pisane osobno pojawia się wyłącznie jako część szerszego zwrotu z na.

Czego zdecydowanie unikamy? Formy w pół żywy – rozbijanie cząstki wpół na dwa osobne wyrazy (w i pół) to błąd ortograficzny, niezależnie od kontekstu. Wpół to zawsze jedna, zwarta jednostka.