Zastanawiasz się, jak poprawnie napisać tę formę – razem czy oddzielnie? Odpowiedź jest jednoznaczna: wstałbyś to jedyna poprawna pisownia. Forma wstał byś jest błędem ortograficznym.

Klucz do zrozumienia tej zasady leży w tym, czym jest cząstka -by. W języku polskim cząstkę -by (wraz z jej odmianami osobowymi: -bym, -byś, -byśmy, -byście) zawsze piszemy łącznie z czasownikiem, jeśli ów czasownik występuje w formie osobowej, czyli jest odmieniony przez osoby i liczby. Właśnie dlatego wstałbyś to jednolity wyraz – cząstka -byś jest tu nierozerwalnie połączona z osobową formą czasownika.

Warto zapamiętać prosty test: jeśli możesz określić, kto wykonuje czynność (ja, ty, on, my, wy, oni), masz do czynienia z formą osobową i cząstkę -by piszesz razem. W wyrazie wstałbyś chodzi o drugą osobę liczby pojedynczej – czyli o ciebie. Pisownia rozdzielna wstał byś nie ma żadnego uzasadnienia w polskiej ortografii i jest traktowana jako błąd.