zachłysnąć się

Poprawna pisownia

zachłystnąć się

Błędna forma

Wyjaśnienie

Czy zdarzyło ci się zawahać, pisząc ten czasownik? Nie jesteś sam – wątpliwości między zachłysnąć się a zachłystnąć się pojawiają się dość często, choć odpowiedź jest jednoznaczna.

Jedyną poprawną formą jest zachłysnąć się. Forma zachłystnąć się jest błędna i nie powinna być używana. Skąd jednak bierze się ta pomyłka? Winowajcą jest prawdopodobnie pokrewny czasownik zachłystywać się, w którym pojawia się litera t. Przez analogię część użytkowników języka przenosi tę literę do bezokolicznika, tworząc niepoprawne zachłystnąć się. To klasyczny przykład błędu przez nadmierne uogólnienie wzorca odmiany.

Warto dodać, że dawniejsze słowniki języka polskiego notowały formę zachłystnąć się jako dopuszczalną, jednak współczesna norma językowa ją odrzuca. Dziś obowiązuje wyłącznie zachłysnąć się.

Czasownik ten ma dwa główne znaczenia. Pierwsze, dosłowne, to zakrztuszenie się podczas połykania lub utrata oddechu wskutek przedostania się czegoś do dróg oddechowych. Drugie, przenośne, opisuje sytuację, gdy ktoś ulega silnym emocjom lub intensywnie przeżywa jakieś doświadczenie – można na przykład zachłysnąć się sukcesem, miłością albo wolnością.

Przykłady zastosowania

Dziecko piło zbyt szybko i prawie się zachłysnęło sokiem.

Strażacy ustalili, że ofiara zachłysnęła się dymem podczas pożaru.

Łatwo zachłysnąć się nagłym sukcesem i stracić z oczu to, co naprawdę ważne.

Gdy wróciła po latach do ojczyzny, zachłysnęła się wolnością jak powietrzem po długiej chorobie.

Ocena

Średnia ocena: 5 / 5. Liczba głosów: 26