zawczasu

Poprawna pisownia

za wczasu

Błędna forma

Wyjaśnienie

Czy zastanawiałeś się kiedyś, czy poprawna forma to zawczasu, czy może za wczasu? Odpowiedź jest jednoznaczna – jedyną poprawną i akceptowaną przez słowniki formą jest zawczasu pisane łącznie.

Skąd pochodzi ten wyraz? Zawczasu to tak zwany zrost – czyli wyraz, który powstał ze zlania się dawnego wyrażenia przyimkowego w jedną całość. Język polski zna wiele podobnych przypadków: weźmy choćby wyrazy takie jak wtenczas, wówczas czy poniewczasie – wszystkie piszemy łącznie, bo dawny przyimek i rzeczownik stopniowo zlały się w jeden wyraz. Dokładnie tak samo stało się ze słowem zawczasu.

Co oznacza to słowo? Używamy go wtedy, gdy chcemy powiedzieć, że coś zostało zrobione lub powinno zostać zrobione z wyprzedzeniem, zanim zajdzie taka potrzeba. Jest to synonim wyrażeń takich jak z odpowiednim zapasem czasu czy wcześniej niż wymagała sytuacja.

Pisownia za wczasu – rozdzielna – jest błędem ortograficznym. Forma ta nie istnieje we współczesnym języku polskim jako poprawna. Jeśli masz wątpliwości, zapamiętaj prostą zasadę: zawczasu piszemy tak jak wówczas – czyli zawsze łącznie, bez żadnej spacji.

Przykłady zastosowania

Warto zawczasu zarezerwować bilety na wakacje, bo w sezonie letnim ceny gwałtownie rosną.

Lekarz poradził pacjentowi, żeby zawczasu zadbał o swoje zdrowie, zamiast czekać na pierwsze objawy choroby.

Mama zawsze kupuje prezenty zawczasu, dzięki czemu unika grudniowego tłoku w sklepach.

Zabezpiecz dach zawczasu – prognozy zapowiadają intensywne opady śniegu już od przyszłego tygodnia.

Nasze materiały edukacyjne