zdjąłem

Poprawna pisownia

zdjołem, zdjełem

Błędna forma

Wyjaśnienie

Jedyna poprawna forma to zdjąłem. Zapisy zdjołem czy zdjełem są błędne i nie powinny pojawiać się w żadnym tekście.

Skąd bierze się ta zasada? Tworząc męskie formy 1. i 2. osoby liczby pojedynczej czasu przeszłego, należy wyjść od męskiej formy 3. osoby czasu przeszłego. Dla czasownika zdjąć ta forma to zdjął – i to właśnie od niej tworzymy: zdjąłzdjąłem, zdjąłeś. Litera ą jest więc nie tylko poprawna, ale wręcz konieczna.

Błędna forma zdjełem powstaje w wyniku mylenia wzorca męskiego z żeńskim. Żeńska forma 3. osoby brzmi zdjęła, a od niej tworzy się poprawnie: zdjęłam, zdjęłaś. Ktoś, kto napisze zdjełem, nieświadomie miesza oba wzorce, co daje formę gramatycznie nieprawidłową.

Z kolei błąd zdjołem wynika wprost z fonetyki – w potocznej wymowie ą bywa realizowane jako dźwięk zbliżony do o, szczególnie przed spółgłoskami. Zapis powinien jednak zawsze odzwierciedlać formę wzorcową, a nie wymowę regionalną czy potoczną.

Zapamiętaj prostą regułę: zdjął – zdjąłem, tak samo jak wziął – wziąłem, zdjął – zdjąłem. Wzorzec jest w polszczyźnie konsekwentny.

Przykłady zastosowania

Ledwo wszedłem do domu, a już zdjąłem przemoczone buty i odstawiłem je pod kaloryfer do wyschnięcia.

Podczas wizyty u lekarza zdjąłem koszulę, żeby mógł osłuchać mi płuca.

Dopiero gdy zdjąłem ciężki plecak po całodziennej wędrówce, poczułem, jak bardzo bolą mnie ramiona.

Zrobiło mi się gorąco przy kominku, więc zdjąłem sweter i odłożyłem go na oparcie fotela.

Nasze materiały edukacyjne