Czy zastanawiałeś się kiedyś, jak poprawnie zapisać nazwę naczynia na atrament – przez rz czy przez ż? Jedyną akceptowaną przez polskie słowniki formą jest kałamarz. Zapis kałamaż jest błędem ortograficznym, choć fonetycznie oba zapisy brzmią identycznie, co stanowi pułapkę dla piszących.

Klucz do zapamiętania poprawnej pisowni tkwi w historii samego słowa. Kałamarz wywodzi się z łacińskiego wyrazu calamarius, oznaczającego pojemnik na pióra lub atrament. To właśnie łacińska podstawa etymologiczna przesądza o tym, że w polskiej pisowni używamy litery rz, a nie ż. Warto pamiętać, że rz piszemy m.in. w wyrazach zapożyczonych, w których zachowany został historyczny ślad po dawnym brzmieniu.

Kałamarz to naczynie – niegdyś szklane, porcelanowe lub wykonane z metalu – służące do przechowywania atramentu. Zanurzało się w nim stalówkę pióra podczas pisania. Choć dziś takie przedmioty należą głównie do kolekcjonerskich rarytasów, ich nazwa wciąż bywa sprawdzana na dyktandach i egzaminach.

Podsumowując: zawsze kałamarz przez rz – tak jak podpowiada nam łacińskie pochodzenie tego słowa.