wścibski

Poprawna pisownia

wścipski

Błędna forma

Wyjaśnienie

Czy ktoś, kto wtyka nos w nieswoje sprawy, to osoba wścibska czy wścipska? Odpowiedź jest jednoznaczna – poprawna forma to wścibski, przez literę b. Forma wścipski jest błędem, choć bardzo często pojawia się w mowie potocznej.

Skąd bierze się to powszechne nieporozumienie? Winowajcą jest zjawisko fonetyczne zwane ubezdźwięcznieniem wstecznym. W wymowie dźwięczna spółgłoska b sąsiaduje z bezdźwięcznym s, przez co ulega ubezdźwięcznieniu i brzmi jak p. Narządy mowy niejako 'idą na skróty’, dopasowując sąsiadujące głoski do siebie. Efekt jest taki, że wielu mówiących słyszy i wymawia wścipski, mimo że poprawny zapis wymaga b.

Warto pamiętać, że pisownia nie zawsze oddaje wymowę – i właśnie ten przypadek jest tego klasycznym przykładem. Dodatkową wskazówką jest etymologia wyrazu: wścibski wywodzi się od słowa wścibić (wcisnąć, wetknąć), a w dalszej kolejności nawiązuje do niemieckiego Kiebitz, oznaczającego natrętnego obserwatora. Rdzeń wyrazu wyraźnie wskazuje na literę b, która pojawia się też w pokrewnych formach, jak choćby wścibić się czy wścibstwo.

Jak zapamiętać tę zasadę? Pomyśl o czasowniku wścibić nos – skoro tam piszemy b, tak samo postępujemy w przymiotniku wścibski.

Przykłady zastosowania

Ten wścibski sąsiad potrafi poznać, co gotujesz na obiad, zanim jeszcze zaczniesz kroić warzywa.

Nie bądź taki wścibski – nie twoja sprawa, co robiłam wczoraj wieczorem.

Wścibski reporter próbował wedrzeć się na teren prywatnej posiadłości, żeby zdobyć ekskluzywne zdjęcia.

Babcia zawsze mówiła, że wścibski człowiek nigdy nie zazna spokoju, bo cudze problemy nie dają mu spać.

Ocena

Średnia ocena: 5 / 5. Liczba głosów: 48

Autorka
Picture of Małgorzata Woźna
Małgorzata Woźna

Polonistka, tworzy materiały o poprawnej polszczyźnie i przygotowuje uczniów do egzaminów.

Materiały edukacyjne
Kategorie produktów