Zastanawiasz się, jak poprawnie zapisać tę małą bramkę w płocie? Odpowiedź jest jedna: furtka – zawsze przez u, nigdy przez ó. Forma fórtka jest błędem ortograficznym, który nie ma żadnego uzasadnienia ani wymową, ani historią języka.
Skąd pochodzi to słowo? Furtka to zdrobnienie od staropolskiego wyrazu furta, który oznaczał pojedyncze drzwi w bramie lub przejście w murach warownych. Sama furta trafiła do polszczyzny za pośrednictwem języka niemieckiego. Historia tego słowa jednoznacznie wskazuje na pisownię przez u – i to od samego początku jego obecności w języku polskim.
Warto pamiętać, że ó wymiennym piszemy w wyrazach, w których to ó wymienia się na o, e lub a w pokrewnych formach (np. mróz – mrozu). W przypadku słowa furtka taka wymiana nie zachodzi – mówimy przecież furtki, furtce, furtkę – we wszystkich formach pojawia się u, co potwierdza pisownię przez u.
Słowo furtka funkcjonuje też w znaczeniu przenośnym – jako sposób wyjścia z trudnej sytuacji lub luka w przepisach. Niezależnie od kontekstu – czy mówimy o płocie, czy o sprytnym rozwiązaniu problemu – pisownia pozostaje taka sama: zawsze furtka.
