niegłupie, nie głupie

Poprawna pisownia

Wyjaśnienie

Czy pisać niegłupie razem, czy może nie głupie osobno? Odpowiedź jest prosta: obie formy są poprawne, a wybór między nimi zależy wyłącznie od tego, co chcesz wyrazić w danym zdaniu.

Podstawowa zasada polskiej ortografii mówi, że partykułę nie łączymy z przymiotnikami w stopniu równym – czyli piszemy razem. Forma niegłupie to typowe zaprzeczenie przymiotnika głupi, które jednocześnie opisuje kogoś lub coś jako posiadające pewną cechę. Może określać rzeczowniki w różnych formach gramatycznych: rodzaj nijaki liczby pojedynczej (np. niegłupie dziecko), rodzaj żeński liczby mnogiej (np. niegłupie studentki) czy rodzaj męskoosobowy liczby mnogiej (np. niegłupie chłopaki).

Pisownia rozdzielna nie głupie pojawia się natomiast w trzech głównych sytuacjach. Po pierwsze, gdy zdanie zawiera wyraźne przeciwstawienie dwóch cech – wtedy nie podkreśla kontrast (np. nie głupie, ale po prostu nieśmiałe). Po drugie, gdy partykuła nie następuje bezpośrednio po przysłówkach takich jak wcale lub bynajmniej – w tych przypadkach ortografia wymaga rozdzielnej pisowni. Po trzecie, gdy chcemy zaakcentować jedną z zestawianych cech, uwypuklając jej znaczenie w wypowiedzi.

Krótki test: jeśli w zdaniu możesz wstawić słowo ale lub lecz po zaprzeczeniu, najprawdopodobniej powinieneś napisać rozdzielnie. Jeśli nie po prostu opisuje cechę bez żadnego kontrastu – pisz razem.

Przykłady zastosowania

Projekt okazał się niegłupie pomyślany – inwestorzy od razu dostrzegli jego potencjał.

Chłopcy sprawiają kłopoty wychowawcze, ale bynajmniej nie głupie – po prostu trudno im skupić uwagę.

Jej odpowiedzi na egzaminie były niegłupie, choć brakowało im głębszego uzasadnienia.

To zachowanie było nie głupie, lecz po prostu impulsywne i nieprzemyślane.

Ocena

Średnia ocena: 5 / 5. Liczba głosów: 47

Autorka
Picture of Małgorzata Woźna
Małgorzata Woźna

Polonistka, tworzy materiały o poprawnej polszczyźnie i przygotowuje uczniów do egzaminów.

Materiały edukacyjne
Kategorie produktów