Czy niepomalowane piszemy razem, czy osobno? To pytanie, które zadaje sobie wielu piszących, a odpowiedź zależy od tego, co chcemy wyrazić w danym zdaniu.

Zasada ogólna mówi, że partykułę nie z imiesłowami przymiotnikowymi biernymi (czyli formami zakończonymi najczęściej na -ny, -ty lub -ony) zapisujemy łącznie. Tak właśnie działa wyraz niepomalowane – to typowy imiesłów przymiotnikowy bierny, który bez żadnego szczególnego akcentowania opisuje cechę jakiegoś przedmiotu lub miejsca. Mówimy więc, że coś jest niepomalowane, tak jak mówimy, że jest nieczyste czy nieruszone.

Kiedy jednak zależy nam na wyraźnym przeciwstawieniu dwóch stanów lub czynności, partykułę nie piszemy osobno. Taka sytuacja zachodzi wtedy, gdy w zdaniu pojawia się wyraźny sygnał kontrastu – najczęściej spójniki takie jak lecz, ale, tylko czy a. Zapis nie pomalowane sugeruje więc, że ściana czy przedmiot to nie jedno, lecz drugie – i właśnie to drugie jest tu ważne.

Prosta wskazówka: jeśli w zdaniu brakuje wyraźnego przeciwstawienia, spokojnie wybierz pisownię łączną niepomalowane. Jeśli natomiast chcesz zaakcentować kontrast i zdanie zawiera wyrażenie typu lecz lub a, użyj formy rozłącznej nie pomalowane.