Czy niesprawny piszemy łącznie, czy może nie sprawny to dwie odrębne części? Odpowiedź brzmi: obie formy są poprawne – wszystko zależy od tego, co chcemy wyrazić w danym zdaniu.
Podstawowa reguła ortograficzna mówi, że partykułę nie z przymiotnikami w stopniu równym piszemy łącznie. Dzieje się tak wtedy, gdy nie tworzy razem z przymiotnikiem nowe słowo o własnym znaczeniu – przeciwnym do wyjściowego. Przykładowo, niesprawny to po prostu ktoś lub coś pozbawione sprawności, zdolności do normalnego funkcjonowania. Takie połączenie nie zaprzecza wprost przymiotnikowi, lecz buduje nową jakość znaczeniową.
Kiedy jednak zależy nam na wyraźnym, retorycznym zaprzeczeniu – szczególnie gdy w zdaniu pojawia się przeciwstawienie lub kontrast – piszemy nie oddzielnie. Zdanie z nie sprawny zwykle sygnalizuje, że coś lub ktoś jest określany przez zestawienie z czymś innym, np. z użyciem spójnika ale, lecz czy tylko. W takiej konstrukcji nie pełni funkcję partykuły zaprzeczającej, a nie przedrostka słowotwórczego.
Krótko mówiąc: jeśli chcesz opisać cechę, użyj zapisu łącznego niesprawny. Jeśli chcesz coś wyraźnie zanegować i zestawić z inną cechą, wybierz zapis rozłączny nie sprawny.
