Strona główna / Pisownia / Poprawna forma: nieuszkodzony czy nie uszkodzony – razem czy osobno?

nieuszkodzony, nie uszkodzony

Poprawna pisownia

Wyjaśnienie

Pisownia wyrazu nieuszkodzony zależy od funkcji, jaką pełni w zdaniu. Reguła jest prosta, a klucz do jej zrozumienia tkwi w tym, czy partykuła nie tworzy nowe znaczenie, czy tylko wprowadza przeciwstawienie.

Kiedy piszemy łącznie: nieuszkodzony? W zdecydowanej większości przypadków obowiązuje zapis łączny. Dzieje się tak dlatego, że nieuszkodzony funkcjonuje jako samodzielny przymiotnik w stopniu równym, będący antonimem słowa uszkodzony. Zgodnie z zasadami ortografii polskiej partykułę nie łączymy z przymiotnikami w stopniu równym, tworząc z nich nowe wyrazy o własnym znaczeniu – oznaczające coś sprawnego, całego, pozbawionego wad.

Kiedy piszemy osobno: nie uszkodzony? Zapis rozdzielny pojawia się wyłącznie wtedy, gdy zdanie zawiera wyraźne przeciwstawienie dwóch cech lub stanów. Najczęściej towarzyszy mu spójnik a lub ale, który wskazuje na kontrast między tym, czym coś nie jest, a tym, czym faktycznie jest. W takim kontekście nie pełni rolę zwykłej partykuły przeczącej, a nie składnika nowego słowa.

Przykłady zastosowania

Po wypadku kierowca z ulgą stwierdził, że silnik jest nieuszkodzony i auto nadaje się do dalszej jazdy.

Ekipa ratunkowa wydobyła z gruzów nieuszkodzony sejf z dokumentami.

Paczka dotarła do nas nie uszkodzona, a wręcz zapakowana staranniej niż poprzednio.

Telefon okazał się nie uszkodzony, ale wymagający jedynie naładowania baterii.

Zauważyłeś błąd w tym wpisie?
Daj nam znać, poprawimy to jak najszybciej.