przeżuwać

Poprawna pisownia

przerzuwać

Błędna forma

Wyjaśnienie

Czy zdarzyło Ci się napisać przerzuwać zamiast przeżuwać? To jeden z tych błędów, które wkradają się niepostrzeżenie, bo samo słowo brzmi dosyć podobnie w obu wersjach. Warto jednak raz zapamiętać prostą zasadę i już nigdy nie mieć wątpliwości.

Jedyna poprawna forma to przeżuwać. Wyraz ten powstał od podstawowego czasownika żuć, do którego dołączono przedrostek prze-. W języku polskim obowiązuje reguła, że gdy rdzeń wyrazu zaczyna się od ż, litera ta zostaje zachowana również po dodaniu przedrostka. Mamy więc: żuć – prze-żuć – przeżuwać. Żadna transformacja fonetyczna ani ortograficzna nie uzasadnia pojawienia się tutaj litery rz.

Forma przerzuwać to błąd wynikający najprawdopodobniej z mylenia ż i rz – dwóch znaków, które w wymowie brzmią identycznie. Właśnie dlatego tak łatwo je pomylić w piśmie. Kluczem do poprawnej pisowni jest odwołanie się do wyrazu bazowego: żuć, w którym nie ma żadnego r.

Czasownik przeżuwać ma zarówno znaczenie dosłowne – rozdrabnianie pokarmu zębami – jak i przenośne, gdy mowa o wielokrotnym analizowaniu lub rozważaniu jakiejś myśli czy zdarzenia. W obu znaczeniach pisownia pozostaje taka sama: przez ż, nie przez rz.

Przykłady zastosowania

Dziecko siedziało przy stole i powoli przeżuwać zaczęło każdy kęs obiadu, jakby czas stanął w miejscu.

Nie musisz w kółko przeżuwać tej rozmowy – co się stało, to się nie odstanie.

Stado owiec na wzgórzu spokojnie stało i przeżuwać zdawało się bez końca zebraną trawę.

Zamiast przeżuwać ten problem przez kolejne noce, spróbuj porozmawiać z kimś bliskim.

Ocena

Średnia ocena: 5 / 5. Liczba głosów: 24

Autorka
Picture of Małgorzata Woźna
Małgorzata Woźna

Polonistka, tworzy materiały o poprawnej polszczyźnie i przygotowuje uczniów do egzaminów.

Materiały edukacyjne
Kategorie produktów