tchórz

Poprawna pisownia

tchurz

Błędna forma

Wyjaśnienie

Czy zastanawiałeś się kiedyś, jak poprawnie napisać nazwę tego niezbyt odważnego zwierzaka – przez ó czy przez u? Odpowiedź jest jednoznaczna: jedyną poprawną formą jest tchórz. Zapis tchurz to błąd ortograficzny, który nie ma żadnego uzasadnienia w polskiej pisowni.

Dlaczego właśnie ó? W języku polskim piszemy ó między innymi wtedy, gdy nie wymienia się ono na a, o ani e w pokrewnych formach wyrazu. Tak jest właśnie w przypadku słowa tchórz – w odmianie przez przypadki samogłoska ta pozostaje niezmieniona, co potwierdza tradycję pisowni z ó. Korzenie tego zapisu sięgają starszych form języka, zachowanych częściowo w gwarach regionalnych.

Drugi element pisowni, czyli końcowe rz, również rządzi się jasną zasadą: rz piszemy na końcu wyrazu po samogłosce. W wyrazie tchórz spełniony jest właśnie ten warunek, co przesądza o poprawnym zapisie.

Słowo tchórz funkcjonuje w języku polskim na dwóch poziomach. Pierwszym jest dosłowne znaczenie – niewielkie ssaki drapieżne, takie jak tchórz zwyczajny czy tchórz stepowy. Drugim jest znaczenie przenośne, potoczne i nieco pogardliwe – osoba lękliwa, unikająca trudnych sytuacji. W obu przypadkach pisownia pozostaje identyczna: zawsze tchórz, nigdy tchurz.

Przykłady zastosowania

Fretka to udomowiony tchórz, który od wieków towarzyszy człowiekowi w polowaniach.

Nie bądź tchórzem – powiedz wprost, co o tym myślisz, zamiast uciekać od rozmowy.

W lesie za domem widziano tchórza, który zakradał się nocami do kurnika sąsiadów.

Mój kolega okazał się tchórzem – w ostatniej chwili zrezygnował z całego przedsięwzięcia i zostawił nas samych.