wujek

Poprawna pisownia

wójek

Błędna forma

Wyjaśnienie

Słowo wujek niejednokrotnie sprawia kłopoty piszącym, którzy sięgają po literę ó zamiast u. Skąd bierze się ten błąd? Winowajcą jest prawdopodobnie skojarzenie z wyrazem wójt, który rzeczywiście pisze się przez ó. Mimo że oba słowa brzmią podobnie, każde rządzi się własnymi prawami ortograficznymi.

Wujek to zdrobnienie od wyrazu wuj, który pochodzi z dawnych słowiańskich form językowych zapisywanych przez u. Litera u w tym słowie jest niewymienna – nie zmienia się na o w żadnej formie odmiany: mówimy przecież wuja, wujowi, wujem, a nie czegokolwiek z ó. To właśnie wymienność ó na o jest kluczowym testem – jeśli litera nie wymienia się, zazwyczaj piszemy u.

Dla porównania, w wyrazie wójt mamy do czynienia z ó wymiennym, bo w innych formach pojawia się o: wójt – wojtowie. To dwie zupełnie różne rodziny wyrazów, które nie mają ze sobą etymologicznego związku, a jedynie przypadkowo brzmią podobnie.

Podsumowując: wujek – zawsze przez u, bez wyjątków!

Przykłady zastosowania

Mój wujek przywiózł mi z podróży piękną pamiątkę z Włoch.

Na rodzinnym spotkaniu wujek jak zwykle rozbawił wszystkich swoimi historyjkami.

Zapytaj wujka, czy może nam pomóc przy remoncie – jest świetnym fachowcem.

Mały Kacper uwielbia, gdy wujek odwiedza ich w weekend i opowiada bajki przed snem.