Strona główna / Pisownia / Poprawna forma: żarzyć, żażyć, rzażyć czy rzarzyć?

żarzyć

Poprawna pisownia

żażyć, rzażyć, rzarzyć

Błędna forma

Wyjaśnienie

Jedyną poprawną formą jest żarzyć – i warto ją po prostu zapamiętać, bo żadna konkretna reguła ortograficzna nie podpowie nam tu właściwej pisowni. To jeden z tych przypadków, w których nasza intuicja może nas zawieść, a błędy pojawiają się naprawdę często.

Żarzyć to bezokolicznik wywodzący się od rzeczownika żar, który w dawnej polszczyźnie zapisywany był jako žarъ. Słowo to oznacza tlenie się bez otwartego płomienia albo intensywne świecenie, blaskiem przypominające rozżarzony metal czy węgiel. Najczęściej spotykamy je w formie zwrotnej – żarzyć się.

Skąd biorą się błędne formy? Głównym problemem jest nagłosowa spółgłoska. Część osób zapisuje to słowo jako żażyć – podwajając miękką głoskę i gubiąc r. Inni sięgają po zapis rzażyć lub rzarzyć, mylnie zastępując ż dwuznakiem rz. Tymczasem poprawny zapis zaczyna się od ż (nie od rz), a następnie po a pojawia się r – i dopiero potem kolejne zy. Układ liter to: ż – a – r – z – y – ć.

Prosta wskazówka: wystarczy skojarzyć żarzyć z żarem – to ten sam rdzeń. Jeśli pamiętamy, jak piszemy słowo żar, bez trudu odtworzymy właściwą postać bezokolicznika.

Przykłady zastosowania

Przez całą noc w kominku zaczęły się żarzyć ostatnie kawałki drewna.

Na stole leżał żarzący się niedopałek papierosa, który o mało nie wywołał pożaru.

W ciemności dało się dostrzec, jak daleko za wzgórzem coś zaczęło żarzyć się intensywną pomarańczową poświatą.

Rozgrzane do czerwoności węgle zaczęły żarzyć się jeszcze mocniej, gdy podmuch wiatru dotarł do paleniska.

Zauważyłeś błąd w tym wpisie?
Daj nam znać, poprawimy to jak najszybciej.