Poprawna forma to żurnal – wyraz zapisujemy przez ż, a nie przez połączenie liter rz. Błędny zapis rzurnal jest efektem mylenia dwóch graficznych sposobów oddawania tej samej głoski [ż] w języku polskim.
Skąd pochodzi żurnal? To zapożyczenie z języka francuskiego, gdzie journal oznacza dziennik lub gazetę. Polska wymowa wyrazu wprost nawiązuje do jego francuskiego brzmienia, dlatego zapis przez ż jest jedynym właściwym. Pisownia oddaje oryginalną fonetykę słowa.
Warto wiedzieć, że w języku polskim zarówno ż, jak i rz oddają tę samą głoskę, co bywa źródłem licznych pomyłek. W przypadku rodzimych wyrazów pomocna jest zasada wymienności – rz pojawia się tam, gdzie w pokrewnych formach słyszalna jest głoska r (np. morze – morski). Wyraz żurnal jest jednak słowem przejętym z obcego języka i nie podlega tej regule. Jego pisownia jest ustalona tradycją i etymologią.
Historycznie dwuznak rz wywodzi się z prasłowiańskiego miękkiego r’, co oznacza, że pojawia się głównie w wyrazach słowiańskiego pochodzenia lub tych, które przeszły przez długą historię adaptacji w polszczyźnie. Żurnal jako stosunkowo nowe zapożyczenie tej drogi nie przechodził – stąd ż, nie rz.
Sam wyraz żurnal we współczesnej polszczyźnie nie należy do słów często spotykanych. Oznacza przede wszystkim czasopismo modowe zawierające fotografie strojów, a niekiedy także ich wykroje. Funkcjonuje też jako określenie innych periodyków tematycznych. Najżywotniejsza dziś forma tego słowa pojawia się w porównaniu jak z żurnala, używanym o kimś lub czymś wyjątkowo eleganckim i zadbanym.
