Oksymoron, zwany też antylogią lub epitetem sprzecznym, to oczywista sprzeczność, przenośne zestawienie pojęć o przeciwstawnym, wykluczającym się wzajemnie znaczeniu. W filmie „Inteligent w armii” Billy Rago tak wytłumaczył proces tworzenia oksymoronu: „Bierzesz dwa słowa, które z pozoru do siebie nie pasują i składasz do kupy”. O oksymoronach mówiła także inna postać pochodząca ze świata filmu i serialu – Alutka z „Rodziny zastępczej”: „Mąż romantyk to jest jednak oksymoron”. Wielu z nas, mniej lub bardziej świadomie, posługuje się oksymoronem, radząc innym: „spiesz się powoli”. Aby lepiej zrozumieć omawiane pojęcie, przyjrzyjmy się najróżniejszym przykładom oksymoronów:

  • biały Murzyn
  • biedny bogacz
  • cichy krzyk
  • ciepły lód
  • czysty brudas
  • dobrowolny przymus
  • egoistyczny altruista
  • głośny szept
  • głupie mądrości
  • gorzkie szczęście
  • kulturalny cham
  • małomówny gaduła
  • miły buc
  • nieetyczna moralność
  • niemy mówca
  • odgłosy ciszy
  • pachnący śmierdziel
  • piękna brzydula
  • pracowite lenistwo
  • prawdomówny kłamczuch
  • przyjazny wróg
  • stare niemowlę
  • sucha woda
  • szczupły grubas
  • tajna reklama
  • wielki kurdupel
  • wirtualna rzeczywistość
  • współczesna historia
  • zimne ognie
  • żywy trup.

Oksymoronów nie uznaje się za błędy językowe. Jak podaje definicja, zawierają one oczywistą sprzeczność, – są celowe, stanowią więc nie błędną konstrukcję, a zabieg retoryczny.

średnia ocen - 5.00
liczba głosów - 4

Skomentuj