Czy zdarzyło ci się zawahać przy pisaniu słowa filiżanka? Niektórzy intuicyjnie sięgają po formę filirzanka, jednak jest ona całkowicie błędna. Jedyna poprawna pisownia to filiżanka – z literą ż.
Skąd ta wątpliwość? Wymowa tego słowa bywa niewyraźna w potocznej mowie, co prowadzi do przekształceń fonetycznych i w konsekwencji do błędów w zapisie. Warto jednak wiedzieć, że litera ż w wyrazie filiżanka ma charakter tzw. ż niewymiennego. Oznacza to, że w żadnej formie pokrewnej ani w żadnym wyrazie tej samej rodziny nie wymienia się ona na inne głoski, takie jak g, z, s czy h. Nie ma tu zatem żadnej pomocnej reguły wymienności, która mogłaby naprowadzić na poprawny zapis.
Cały ciężar spoczywa więc na pamięci. Najlepszą metodą zapamiętania jest skojarzenie: myśląc o filiżance, wyobraź sobie charakterystyczny żłobiony wzór na porcelanowej czarce – obie formy zawierają to samo ż. Błędna forma filirzanka nie istnieje w języku polskim i nie powinna pojawiać się ani w piśmie, ani w tekstach.
