geniusza, geniuszu

Poprawna pisownia

Wyjaśnienie

Słowo geniusz potrafi zaskoczyć – w dopełniaczu liczby pojedynczej przyjmuje dwie różne końcówki: -a lub -u. Co ciekawe, wybór końcówki nie jest przypadkowy – zależy od tego, o czym dokładnie mówimy.

Forma geniusza (z końcówką -a) odnosi się do konkretnej osoby – człowieka obdarzonego wyjątkowymi zdolnościami, kogoś wybitnego, niezwykłego. Mówimy więc o kimś z krwi i kości: o wybitnym artyście, naukowcu, myślicielu. Końcówka -a w dopełniaczu jest typowa właśnie dla rzeczowników osobowych rodzaju męskiego.

Forma geniuszu (z końcówką -u) natomiast wskazuje na abstrakcyjną cechę – najwyższy poziom talentu, wyjątkowość umysłu, ponadprzeciętne zdolności jako pojęcie, a nie jako człowiek. Mówimy wówczas o przejawie geniuszu, iskrze geniuszu, podziwiamy geniusz zawarty w dziele czy idei.

Prosta wskazówka: gdy możesz zastąpić słowo geniusz wyrażeniem wybitna osoba, wybierz formę geniusza. Gdy chodzi o wyjątkowy talent lub zdolność, wybierz geniuszu.

Przykłady zastosowania

Wśród wszystkich uczestników konferencji nie było ani jednego geniusza, który mógłby zrewolucjonizować tę dziedzinę.

Naukowcy latami szukali geniusza, który rozwiązałby ten skomplikowany problem matematyczny.

W tej kompozycji słychać wyraźny przejaw muzycznego geniuszu – trudno uwierzyć, że to debiut.

Prostota tego rozwiązania świadczy o prawdziwym geniuszu inżynierskim jej twórcy.