Strona główna / Pisownia / Poprawna forma: każesz czy karzesz?

każesz, karzesz

Poprawna pisownia

Wyjaśnienie

Czy zastanawiałeś się kiedyś, czy piszesz każesz czy karzesz? Obie formy są poprawne – wszystko zależy od tego, co chcesz wyrazić. To dwa zupełnie różne czasowniki, które w drugiej osobie liczby pojedynczej brzmią podobnie, ale niosą odmienne znaczenia.

Każesz pochodzi od bezokolicznika kazać, czyli wydawać polecenia, nakazywać komuś coś zrobić lub zmuszać do określonego działania. W tej formie zachodzi wymiana głoski z na ż – to typowe zjawisko fonetyczne w języku polskim. Jeśli więc ktoś wydaje rozkazy albo każe komuś na siebie czekać, użyjesz właśnie słowa każesz.

Karzesz natomiast to pochodna bezokolicznika karać, czyli wymierzać komuś karę za przewinienie lub stosować środki dyscyplinujące wobec osoby, która postąpiła niewłaściwie. Tutaj z kolei dochodzi do wymiany głoski r na rz. Gdy więc ktoś wymierza sprawiedliwość lub karci za błędy, właściwym słowem jest karzesz.

Prosta wskazówka: zanim użyjesz jednej z tych form, zadaj sobie pytanie – czy chodzi o wydawanie poleceń (każesz) czy o wymierzanie kary (karzesz)? Odpowiedź na to pytanie natychmiast rozwieje wątpliwości.

Przykłady zastosowania

Dlaczego karzesz mnie za coś, co zrobił ktoś inny?

Naprawdę każesz mi czekać na mrozie bez żadnego wytłumaczenia?

Czy słusznie karzesz uczniów za spóźnienie, skoro autobus regularnie się opóźnia?

Czy zawsze każesz swoim pracownikom zostawać po godzinach?

Zauważyłeś błąd w tym wpisie?
Daj nam znać, poprawimy to jak najszybciej.

Nasze materiały edukacyjne