You are currently viewing Kontekst – co to jest? Matura 2023

Kontekst – co to jest? Matura 2023

Od 2023 roku matura z języka polskiego będzie wyglądała zupełnie inaczej. W 2022 roku żegnamy się z tzw. „starą maturą”, a w 2023 roku witamy z „nową maturą”. Znane ze starej matury teksty kultury zmieniają się na nowej maturze na konteksty. Wielu maturzystów zastanawia się, czym tak właściwie te konteksty są.

Warto podkreślić, że umieszczanie kontekstów w wypowiedziach na egzaminie maturalnym będzie obowiązkowe. Na maturze ustnej z języka polskiego każdy uczeń będzie musiał uwzględnić jeden kontekst, natomiast na maturze pisemnej z języka polskiego – minimum dwa konteksty.

Konteksty to odwołanie się do:

  • innego utworu literackiego niż wskazane w poleceniu
    Wskazówka: Warto znać lektury spoza kanonu.
    Przykłady: „Kamizelka”, „Latarnik”, „Mendel Gdański”.
  • teorii literatury
    Wskazówka: Warto mieć wiedzę na temat rodzajów i gatunków literackich.
    Przykłady: tragedia antyczna, powieść historyczna, ballada.
  • historii literatury
    Wskazówka: Warto wiedzieć, z jakiej epoki pochodzą książki.
    Przykłady: „Antygona” – antyk, „Lalka” – pozytywizm, „Chłopi” – Młoda Polska.
  • epoki literackiej
    Wskazówka: Warto znać najważniejsze prądy i tendencje panujące w epokach.
    Przykłady: zasada decorum (antyk), realizm (pozytywizm), chłopomania (Młoda Polska).
  • biografii autora
    Wskazówka: Warto znać życiorysy autorów.
    Przykłady: śmierć córki Kochanowskiego, konflikt Mickiewicza ze Słowackim, małżeństwo Wyspiańskiego
    z chłopką.
  • mitologii
    Wskazówka: Warto znać najpopularniejsze mity.
    Przykłady: mit o Prometeuszu, mit o Syzyfie, mit o Demeter i Korze.
  • Biblii
    Wskazówka: Warto znać najpopularniejsze przypowieści.
    Przykłady: przypowieść o synu marnotrawnym, przypowieść o siewcy, przypowieść o talentach.
  • historii
    Wskazówka: Warto znać przebieg najważniejszych wydarzeń historycznych i ich daty.
    Przykłady: 1830 – 1831 rok – powstanie listopadowe, 1863 – 1864 rok – powstanie styczniowe, 1918 – odzyskanie przez Polskę niepodległości.
  • filozofii
    Wskazówka: Warto znać najpopularniejsze filozofie, ich twórców i założenia.
    Przykłady: epikureizm, stoicyzm, nietzscheanizm.
  • spektaklu (spektakl teatralny, teatr telewizji)
  • dzieła kinematografii (filmy, seriale)
  • dzieła plastycznego (obrazy, rzeźby)
  • utworu muzycznego
  • kwestii politycznych
  • kwestii społecznych.

Jak więc widać, pojęcie „kontekstu” jest bardzo szerokie – obejmuje ono zarówno dzieła literackie, jak i dzieła kultury, zarówno dziedziny nauki takie jak literaturoznawstwo czy teoria literatury, jak i historia czy filozofia. Czy macie jeszcze jakieś wątpliwości dotyczące tego, czym jest kontekst? Napiszcie w komentarzach.

Ocena

Średnia ocena: 4.7 / 5. Liczba głosów: 43

Małgorzata Woźna

Małgorzata Woźna – magister filologii polskiej oraz kultury i praktyki tekstu, korepetytorka, korektorka i copywriterka, autorka bloga Prosty Polski, na którym od 2016 roku publikuje artykuły dotyczące języka polskiego. Pomaga uczniom szkół podstawowych i ponadpodstawowych uporać się z trudnymi zagadnieniami literackimi i językowymi. Daje wskazówki Polakom na temat poprawności problematycznych form.
Powiadomienia o komentarzach
Powiadom o
guest
2 komentarzy
najnowszy
najstarszy oceniany
Inline Feedbacks
Pokaż wszystkie komentarze.