Czy pisać to by czy toby? To jedno z tych pytań ortograficznych, gdzie obie formy mogą być poprawne – wszystko zależy od tego, jaką rolę pełni wyraz to w danym zdaniu.
Kluczem do rozstrzygnięcia jest funkcja gramatyczna słowa 'to’. Jeśli to działa jako zaimek wskazujący (wskazuje na coś, zastępuje rzeczownik lub całą myśl), wówczas piszemy je oddzielnie od cząstki by. Mówimy wtedy o dwóch osobnych wyrazach: to by.
Natomiast gdy to pełni rolę spójnika – łączy zdania podrzędne z nadrzędnymi, zwłaszcza w konstrukcjach warunkowych i przeciwstawnych – wówczas połączenie z cząstką by tworzy jedną całość i piszemy je łącznie: toby.
Prosty test: spróbuj zastąpić to słowem wtedy. Jeśli zdanie zachowuje sens i brzmi naturalnie, mamy do czynienia ze spójnikiem i piszemy toby. Jeśli zamiana nie działa, to jest zaimkiem i piszemy rozdzielnie: to by.
